شهروندی و اقامت دائم پرتغال

از ۱۹ مه ۲۰۲۶ قانون جدید تابعیت پرتغال (Lei Orgânica 1/2026) اجرا می‌شود. شهروندی از راه اقامت (تابعیت اکتسابی) برای اتباع بیشتر کشورها، از جمله ایران، ترکیه و گرجستان، پس از ۱۰ سال اقامت قانونی و برای اتباع کشورهای پرتغالی‌زبان (CPLP) و اتحادیهٔ اروپا پس از ۷ سال ممکن است. پیش از این، ۵ سال کافی بود.

شرایط شهروندی از راه اقامت

• سن قانونی (۱۸ سال به بالا)
• اقامت قانونی ۱۰ ساله (یا ۷ ساله برای CPLP و اتحادیهٔ اروپا)
• آشنایی کافی با زبان و فرهنگ پرتغال، تاریخ و نمادهای ملی، از راه آزمون یا مدرک
• آشنایی با حقوق و تکالیف اساسی شهروندان و ساختار حکومت پرتغال
• اعلام رسمی پایبندی به اصول دموکراسی و حاکمیت قانون
• نداشتن محکومیت قطعی به حبس بیش از ۳ سال برای جرایم مشخص (تروریسم، جرایم خشونت‌آمیز یا سازمان‌یافته، جرایم علیه امنیت کشور، قاچاق مهاجر)
• نبودن تهدید امنیتی و نداشتن تحریم سازمان ملل یا اتحادیهٔ اروپا
• توانایی تأمین معاش

۱۰ سال چگونه حساب می‌شود؟

• قانون جدید، «اقامت قانونی» را دوران داشتن عنوان‌ها، ویزاها یا مجوزهای اقامت طبق قانون اتباع یا پناهندگی تعریف می‌کند.
• قاعدهٔ سال ۲۰۲۴ که زمان انتظار پرونده در AIMA را از تاریخ درخواست حساب می‌کرد، لغو شده است. این موضوع برای کسانی که سال‌ها منتظر کارت بوده‌اند مهم است.
• دوره‌ها لازم نیست پیوسته باشند، اما باید در یک بازهٔ حداکثر ۱۲ ساله (برای CPLP و اروپا ۹ ساله) جمع شوند.
• نحوهٔ شمارش برخی دوره‌ها هنوز محل بحث حقوقی است؛ تاریخ‌های پروندهٔ خود را با وکیل بررسی کنید.

پرونده‌های قبل از ۱۹ مه ۲۰۲۶

درخواست‌هایی که پیش از ۱۹ مه ۲۰۲۶ ثبت شده‌اند، طبق قانون قبلی (۵ سال اقامت و زبان در سطح A2) رسیدگی می‌شوند. درخواست‌های بعد از این تاریخ تابع قانون جدیدند.

تغییرات دیگر قانون جدید

• فرزند متولد پرتغال وقتی پرتغالی می‌شود که یکی از والدین دست‌کم ۵ سال اقامت قانونی داشته باشد.
• مسیر تابعیت نوادگان یهودیان سفاردی حذف شده است.
• نوه‌های نسل سوم (نتیجه‌های) شهروندان پرتغالی به مسیرهای تابعیت اضافه شده‌اند.
• تابعیت از راه ازدواج یا زندگی مشترک با پرتغالی، تابع رسیدگی و امکان اعتراض دولت است.

اقامت دائم پس از ۵ سال

شهروندی ۱۰ ساله است، اما اقامت دائم همچنان پس از ۵ سال اقامت موقت ممکن است. شرایط آن تمکن مالی، محل سکونت، زبان پرتغالی در سطح پایه (A2) و نداشتن محکومیت جدی است. کارت اقامت دائم هر ۵ سال تمدید می‌شود و با غیبت بیش از ۲۴ ماه پیاپی (یا ۳۰ ماه در ۳ سال) از بین می‌رود.

به‌جای آن یا در کنار آن، می‌توانید پس از ۵ سال اقامت قانونی و پیوسته وضعیت اقامت بلندمدت اتحادیهٔ اروپا را بگیرید که امکان جابه‌جایی به کشورهای دیگر اتحادیه را آسان‌تر می‌کند.

سوالات متداول

شهروندی پرتغال برای ایرانیان چند سال است؟

برای درخواست‌هایی که از ۱۹ مه ۲۰۲۶ ثبت می‌شوند، ۱۰ سال اقامت قانونی؛ همین قاعده برای اتباع ترکیه و گرجستان هم صدق می‌کند.

آزمون زبان پرتغالی برای شهروندی چه سطحی است؟

قانون جدید آشنایی با زبان و فرهنگ پرتغال را از راه آزمون یا مدرک لازم می‌داند و سطح دقیق را آیین‌نامهٔ اجرایی تعیین می‌کند. در قانون قبلی سطح A2 بود؛ سطح فعلی را پیش از ثبت درخواست با ما بررسی کنید.

آیا پرونده‌ای که قبل از قانون جدید ثبت کرده‌ام ۱۰ ساله می‌شود؟

خیر؛ درخواست‌هایی که پیش از ۱۹ مه ۲۰۲۶ ثبت شده‌اند، طبق قانون قبلی (۵ سال) رسیدگی می‌شوند.

آیا پرتغال تابعیت دوگانه را می‌پذیرد؟

بله؛ برای گرفتن تابعیت پرتغال لازم نیست تابعیت فعلی خود را کنار بگذارید.

این راهنما بر اساس متن قانون منتشرشده در روزنامهٔ رسمی پرتغال (۱۸ مه ۲۰۲۶) و وضعیت اکتبر ۲۰۲۶ است. آیین‌نامهٔ اجرایی و رویهٔ دادگاه‌ها ممکن است جزئیات را تغییر دهد.